منهاج سراج
71
طبقات ناصرى ( تاريخ كامل ايران واسلام ) ( فارسى )
سنه ثلاث و خمسين [ و ستمائة ] چون بخطهء هانسى رسيد ، بر سبيل تعجيل هر چه تمامتر فرمان داد ، تا جمله لشكرهاء سوالك بر هانسى و سرستى و جيند و برواله [ ( 1 ) ] و اطراف آن بلاد ، در مدت چهار ( ده ) [ ( 2 ) ] روز جمع شدند ، باستعداد و آلت و عدت و اهبت [ ( 3 ) ] تمام . گوئى كوه آهن در وقت سكون و درياء پرجوش به هنگام حركت بود ( ند ) سيوم ذى الحجه به حضرت دهلى وصولش بود [ ( 4 ) ] و هژده روز در حضرت بجهة زيادت استعداد و جمع فرمودن [ با ] لشكر ميوات كوهپايه مقام فرموده ، نوزدهم ماه ذى الحجه با لشكر و سلاح آراسته ، و صفهاى مبارزت پيراسته [ ( 5 ) ] متوجه لشكر ( گاه ) اعلى شد ، در ماه محرم به اطراف او ده رسيدند ، قتلغ خان و امرائى كه متابع او بودند ، اگر چه همه بندگان درگاه اعلى بودند اما چون به سبب [ حوادث ] و موانع ضرورى ايام ، غبارى بر چهرهء دولت ايشان نشسته بود ، از او ده بر [ لب ] آب سرو [ ( 6 ) ] عبره كردند ، و از پيش رايات اعلى عطف نمودند ، به حكم فرمان اعلى ، در ماه محرم سنه اربع و خمسين [ و ستمائة ] الغخان [ ( 7 ) ] معظم با لشكر [ هاء ] بسيار ايشان را تعاقب نمود ، چون تفرقه بر ايشان راه يافت ، و جنگلهاى هندوستان گشن [ ( 8 ) ] و مضايق لورها [ ( 9 ) ] و التفاف اشجار بسيار [ ( 10 ) ] الغخان معظم ايشان را درنيافت ، و تا نزديك بتهى كور [ ( 11 ) ] و سرحدهاى
--> [ ( 1 ) ] اصل : جنديرواله ، ولى در مط و راورتى مانند متن و همين هم صحيح است ، چه جيند پيشتر مذكور افتاد ، اما بر واله بقرار ضبط آئين اكبرى ( ج 2 ص 28 ) در سر كار حصار فيروزه صوبهء دهلى در قطار هانسى و غيره واقع بود ، كه بقول راورتى در اتلس هند به طول 75 درجه و 59 دقيقه و عرض 29 درجه و 22 دقيقه افتاده و فاصلهء آن از حصار فيروزه 19 ميلست به طرف شمال . [ ( 2 ) ] راورتى : 14 [ ( 3 ) ] اهبت : بضم اول بمعنى عدت و تبارى سفر است ( المنجد ) در نسخهء اصل رهبت نوشته شده كه در اين جا معنى آن موافق نمىافتد [ ( 4 ) ] مط : به حضرت دهلى وصولش بود سيوم ذى الحجه و هژده روز [ ( 5 ) ] مط : و صفها بمبارزان پيراسته ، [ ( 6 ) ] اصل : سرود كه شرح آن گذشت [ ( 7 ) ] اصل : الوخان [ ( 8 ) ] مط : در متن گشتن ، در حاشيه : كستن ، تسكين و سكن ولى همهء اين ضبطها غلط و گشن اصل بمعنى انبوه و غلو صحيح است [ ( 9 ) ] مط : بورها - ولى لورها صحيح است كه شرح آن در حواشى گذشته گذشت [ ( 10 ) ] اصل و اشعاب اشجارها بسيار . مط : و التفات اشجار بسيار ، كه ازين دو گونه ضبط ، اصح آن ( التفات اشجار بسيار ) برآورده شد . [ ( 11 ) ] كذا فى الاصل ، مط : بشنپور ، راورتى : بدى كوت ، كه در نسخ خطى وى به صورت مختلف : بتى كور ، نهى كور ، يتى كهور ، پتىكور ، بسى كور ، سهى كور ، ضبط شده كه با وسايل موجوده صحت يكى از اين صور معلوم هم نشده